Back

Συνέντευξη του Υπουργού Εξωτερικών της Ρωσικής Ομοσπονδίας κ. Σεργκέϊ Λαβρώφ στην κυπριακή εφημερίδα "Φιλελευθερο" (7 Σεπτεμβρίου 2020)

1η Ερώτηση: Η επίσκεψη σας στην Κύπρο σχετίζεται με τα 60-χρονα εγκαθίδρυσης διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των δύο κρατών. Πως θα εκτιμούσατε τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μας κατά την περίοδο αυτή; Ποιούς τομείς άπτονται οι Συμφωνίες, που αναμένεται να υπογραφούν κατά τη διάρκεια της επίσκεψης.

Απάντηση: Αυτός ο χρόνος είναι ιδιαίτερος για τις ρωσο-κυπριακές σχέσεις. Πριν από 60 χρόνια, στις 16 Αυγούστου 1960, ο Πρόεδρος του Προεδρείου του Ανωτάτου Σοβιέτ της ΕΣΣΔ Λεωνίντ Ι. Μπρέζνιεφ απέστειλε τα συγχαρητήρια του προς τον Πρόεδρο της Κύπρου Αρχιεπίσκοπο Μακάριο με την ευκαιρία της ανακήρυξης της ανεξαρτησίας της Δημοκρατίας. Το ευχετήριο τηλεγράφημα περιελάμβανε την ετοιμότητα για εγκαθίδρυση διπλωματικών σχέσεων και την ανταλλαγή διπλωματικών αποστολών για ανάπτυξη πολύπλευρων φιλικών σχέσεων «προς το συμφέρον των λαών των κρατών μας και την ενίσχυση της παγκόσμιας ειρήνης». Στις 18 Αυγούστου 1960 με απαντητικό τηλεγράφημα του ο Πρόεδρος της Κύπρου απεδέχθη την πρόταση της Μόσχας και τον Δεκέμβριο του ίδιου χρόνου και μέσα στα πλαίσια ανταλλαγής διπλωματικών αντιπροσωπειών στη Λευκωσία έφτασε ο πρώτος Σοβιετικός Πρέσβης Πάβελ Κ. Γερμόσιν.

Κατά το διάστημα αυτής της σχετικά μικρής χρονικής περιόδου οι δύο μας χώρες κατάφεραν να διαμορφώσουν μια πραγματικά επιτυχή εταιρική σχέση. Σήμερα ο ρωσο-κυπριακός πολιτικός διάλογος φέρει ένα φιλικό και εμπιστευτικό χαρακτήρα. Σ΄ αυτό σε μεγάλο βαθμό συμβάλλει η πνευματική, πολιτισμική και πολιτιστική κοινότητα των δύο λαών. Με τις κοινές προσπάθειες μας έχει δημιουργηθεί ένα σοβαρό υπόβαθρο στους πολιτικούς, εμπορο-οικονομικούς, νομικο-συμβατικούς και ανθρωπιστικούς τομείς.

Την σήμερον ημέρα οι ρωσο-κυπριακές διμερείς σχέσεις διέπονται από δεκάδες συμφωνίες. Οι διάφορες κρατικές υπηρεσίες των δύο χωρών εργάζονται για την επικαιροποίηση και διεύρυνση της συμβατικής βάσης των σχέσεων μας. Κατά τη διάρκεια επίσκεψης μου στην Κυπριακή Δημοκρατία προγραμματίζεται η υπογραφή δύο εγγράφων: Πρωτόκολλο εισαγωγής τροποποιήσεων στη διακυβερνητική Συμφωνία αποφυγής διπλής φορολογίας σε σχέση με τη φορολογία εισοδημάτων και κεφαλαίων, ημερομηνίας 5 Δεκεμβρίου 1998, καθώς επίσης και Σχέδιο διαβουλεύσεων μεταξύ του Υπουργείου Εξωτερικών της Ρωσικής Ομοσπονδίας και του Υπουργείου Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας για τη χρονική περίοδο 2021 – 2022.

 

2η Ερώτηση: Η Κύπρος υπόκειται σε πιέσεις και απειλές από μέρους της Τουρκίας, η οποία κατά τα τελευταία χρόνια όχι μόνο διατηρεί την κατοχή τμήματος της χώρας μας, αλλά και συστηματικά παραβιάζει την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Κύπρου. Η αντίδραση της Ρωσίας σε τέτοιου είδους ενέργειες δεν ήταν έντονη. Μήπως επιδρά σ΄ αυτό το γεγονός ότι η χώρα Σας την περίοδο αυτή έχει αναπτύξει καλές σχέσεις με την ΄Αγκυρα; Πως θα χαρακτηρίζατε το γεγονός ότι η Διεθνής Κοινότητα γενικά αντιδρά υποτονικά σε τέτοιου είδους τουρκικές ενέργειες;

Απάντηση:  Η ρωσική πλευρά επανειλημμένα σχολίασε και παρουσίασε τον δικό μας τρόπο αντιμετώπισης της κατάστασης στην Ανατολική Μεσόγειο. Αναμφίβολα, μας ανησυχούν οι συχνές κρίσεις στο κομμάτι αυτό του κόσμου. Θεωρούμε ως απαράδεκτες οποιεσδήποτε ενέργειες, που στη συνέχεια μπορούν να αυξήσουν τη δυναμική της διένεξης. Επανειλημμένα έχουμε καλέσει τις ηγεσίες των χωρών της περιοχής να επιδείξουν πολιτική διορατικότητα και την επίλυση των διαφορών αποκλειστικά με ειρηνικό τρόπο και μέσα στα νομικά πλαίσια. Οι διαφορές είναι καλύτερα να διευθετούνται στο τραπέζι των συνομιλιών και όχι να επιδεινώνονται με δημόσιες ρητορικές συγκρούσεις.

Με βάση τη δική μας εκτίμηση, η πολιτική βούληση επιβάλλει να μην επιτραπεί περαιτέρω αποσταθεροποίηση της κατάστασης στην περιοχή και στη Λευκωσία και στην ΄Αγκυρα. Πέραν αυτού, υφίσταται και ο γενικό χώρος για μια αποτελεσματική επίλυση των διαφορών και αυτός είναι ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών. Εκφράζουμε την ετοιμότητα μας να συμβάλουμε στη διαμόρφωση σχέσεων καλής γειτονίας μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Τουρκικής Δημοκρατίας, υπό την προϋπόθεση όμως και αποκλειστικά και μόνον, στην περίπτωση που θα μας το ζητήσουν και οι δύο ενδιαφερόμενες πλευρές.

Αναφορικά με τις σχέσεις μας με την Τουρκία θα ήθελα να διαβεβαιώσω ακόμη μια φορά τους Κύπριους φίλους μας, ότι η εμβάθυνση της ρωσο-τουρκικής συνεργασίας, καθώς και η αναγκαιότητα αμοιβαίων ενεργειών με την ΄Αγκυρα σε σχέση με περιφερειακά ζητήματα, δεν επηρεάζει με κανένα τρόπο ούτε και θα επηρεάσει τον διάλογο μας με τη Λευκωσία.

 

3η Ερώτηση: Υποστηρίζετε τις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού Προβλήματος κατά τη διάρκεια αρκετών χρόνων. Ποιά είναι η θέση της Ρωσίας όσον αφορά στα σχέδια της Τουρκίας για το άνοιγμα του κλειστού τμήματος της πόλης της Αμμοχώστου, - των Βαρωσίων, - που παραβιάζουν τις υφιστάμενες Αποφάσεις του ΟΗΕ; Ποιές είναι κατά την άποψη Σας οι προοπτικές επανέναρξης του διακοινοτικού διαλόγου;

Απάντηση:  Η θέση αρχών της Μόσχας σε σχέση με το άνοιγμα των Βαρωσίων είναι καλά γνωστή. Το συγκεκριμένο θέμα πρέπει να επιλυθεί με βάση τα υφιστάμενα Ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και πρώτα΄ απ΄ όλα το 550 (1984) και το 789 (1992). Οι μονομερείς ενέργειες, που αντίκεινται στη γενικώς αποδεκτή διεθνή νομική βάση, μπορούν να οδηγήσουν στη δημιουργία πρόσθετων δυσκολιών στη διαδικασία για επανέναρξη των συνομιλιών για επίλυση του Κυπριακού Προβλήματος.

Η όξυνση των διαφορών γύρω από την αναφερθείσα κλειστή περιοχή της Αμμοχώστου, όπως και στο θέμα της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης της Κύπρου ξαναρίχνει φως, κατά την άποψη μου, στο επίκαιρο του θέματος για όσον είναι δυνατόν επανέναρξης των διακοινοτικών συνομιλιών για την επίλυση του συνόλου των ενδοκυπριακών προβλημάτων.

΄Οσον δε αφορά τις εκτιμήσεις των προοπτικών μιας διευθέτησης, θα ήθελα να ακούσω τις απόψεις των άμεσων διαπραγματευτών κατά τη διάρκεια των επαφών μου στην Κύπρο. Η επιτυχία στο σύνολο της και πλήρως εξαρτάται από την πολιτική βούληση των πλευρών. Δεν πρέπει να υπάρξει καμμιά πίεση ή παρέμβαση έξωθεν για επιβολή έτοιμων «συνταγών» και χρονοδιαγραμμάτων.

Χωρίς αμφιβολία, αρνητικό παράγοντα, που περιορίζει τη διαπραγματευτική διαδικασία, αποτελούν οι περιορισμοί που σχετίζονται με τη διάδοση της πανδημίας του κορωνοϊού. Θα ήθελα να ελπίζω ότι η επανέναρξη των διακοινοτικών επαφών θα γίνει κατορθωτή ανάλογα με την εξομάλυνση της επιδημιολογικής κατάστασης και της ολοκλήρωσης των εσωτερικών εκλογικών διαδικασιών εντός της τουρκοκ-κυπριακής κοινότητας. Ως Μόνιμο Μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ είμαστε έτοιμοι να βοηθήσουμε τις δύο πλευρές.

 

4η Ερώτηση: Πως η πανδημία επέδρασε στις διεθνείς σχέσεις, εκτός από τις αντικειμενικές δυσκολίες, στην υλοποίηση της πολιτικής; ΄Εχει επιταχύνει μήπως την ήδη υφιστάμενη διαδικασία επανακαθορισμού των επιρροών;

Απάντηση:  Εκμεταλλεύομαι την ευκαιρία για να εκφράσω τις ευχαριστίες μου προς την ηγεσία της Κύπρου για την προσφερθείσα βοήθεια για επαναπατρισμό των συμπολιτών μας, όπως και τους Κύπριους, καθώς και τους μόνιμα διαμένοντες στη νησί συμπατριώτες μου, για την επιδειχθείσα αλληλεγγύη και ολόπλευρη βοήθεια προς τους Ρώσους, οι οποίοι βρέθηκαν σε πολύπλοκη ζωτική κατάσταση. Τα γεγονότα που συνδέονται με την πανδημία έδειξαν ακόμη μια φορά την αξία της ειλικρινούς φιλίας και αλληλοβοήθειας μεταξύ των λαών μας.

Σε παναθρώπινες διαστάσεις, η έξαρση του κορωνοϊού αποτέλεσε μια σοβαρή δοκιμασία για ολόκληρη την Ανθρωπότητα, αλλάζοντας, κυριολεκτικά σε μια στιγμή, την καθημερινή ζωή δισεκατομμυρίων ανθρώπων. Ελέγχεται γενικά και η αντοχή των διεθνών σχέσεων, περιλαμβανομένων και των μηχανισμών της καθολικής διοίκησης και πρώτ΄ απ΄ όλα του ΟΗΕ. Η κατάσταση περιπλέκεται από το γεγονός ότι η πανδημία προστέθηκε σε μια σειρά άλλων παλιών και άλυτων προβλημάτων. Ανάμεσα τους είναι η τρομοκρατία, η παράνομη διακίνηση ναρκωτικών, η εγκληματικότητα στον κυβερνοχώρο, καθώς επίσης, εννοείται και οι πολυάριθμες άλυτες κρίσεις και διενέξεις.

Με λύπη μας αναφέρουμε ότι η αναγκαιότητα του αγώνα κατά του COVID-19 δυστυχώς, προς το παρόν, δεν έχει οδηγήσει στην ενότητα της Διεθνούς Κοινότητας, και δεν έσβησε τις εστίες των γνωστών διακρατικών διενέξεων και διαφορών. Ακόμη χειρότερα, κάποια δυτικά κράτη επιδιώκουν την εκμετάλλευση της παρούσας δυσάρεστης επιδημιολογικής κατάστασης για την προώθηση στενών εγωϊστικών και άλλων πρόσκαιρων συμφερόντων τους, την επιβολή των δικών τους θέσεων σε ανεπιθύμητες προς αυτά κυβερνήσεις ή πολιτικούς και οικονομικούς τους ανταγωνιστές. Για παράδειγμα, διατηρείται η πρακτική των μονομερών και παράνομων κυρώσεων, γεγονός που αποτελεί ωμή παραβίαση του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ. Ως αποτέλεσμα τούτου, στον κόσμο ενισχύεται η πρόκληση διενέξεων, η εμβάθυνση της έλλειψης εμπιστοσύνης, συρρικνώνεται η δυνατότητα και ο χώρος για αμοιβαίες ενέργειες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αποτελεσματική επίλυση των κοινών καθημερινών και καθολικών προβλημάτων.

Παράλληλα, η πανδημία έχει επιταχύνει τη διαδικασία επαναδιαμόρφωσης του παγκόσμιου γεωπολιτικού τοπίου, σχηματίζοντας μια πιο συμμετοχική και δημοκρατική πολυκεντρική διαμόρφωση της οικουμένης. Ταυτόχρονα, έχει επιβεβαιωθεί η αναγκαιότητα για ενίσχυση της κυριαρχίας των κρατών. Αυτό συμπεραίνεται από το γεγονός ότι την μεγαλύτερη αντοχή στα δημιουργηθέντα προβλήματα επέδειξαν οι χώρες με αυξημένη κυριαρχία και αυτοδιαχείρηση, οι χώρες με αναπτυγμένους μηχανισμούς εσωτερικής κινητοποίησης και με αυστηρά διαμορφωμένα εθνικά συμφέροντα και προτεραιότητες.

Είναι φανερό ότι ένα εποικοδομητικό και δημιουργικό χαρακτήρα  πολυκεντρισμού δύναται να διασφαλίσει αποκλειστικά το στήριγμα στις πανανθρώπινες αξίες και πρόνοιες του Διεθνούς Δικαίου. Ιδιαίτερα τώρα στο επίκεντρο του ζητούμενου βρέθηκε η συγκέντρωση και συνένωση των προσπαθειών των βασικών διεθνών κέντρων, υπό τον κεντρικό συντονιστικό ρόλο του ΟΗΕ. Θα πρέπει να παραμεριστούν και να μπουν στην άκρη οι διαφορές και να ενωθούμε χάριν της επεξεργασίας βιώσιμων αποφάσεων των βασικών προβλημάτων – κλειδιών της σύγχρονης εποχής, της ενίσχυσης της παγκόσμιας και περιφερειακής ασφάλειας και σταθερότητας. Προς την κατεύθυνση της επίλυσης αυτών των στόχων εκπέμπει η γνωστή πρωτοβουλία του Προέδρου της Ρωσίας Βλαμίμιρ Β. Πούτιν, που αφορά τη σύγκληση Συνάντησης Κορυφής των πέντε Μονίμων Μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Χαροποιεί το γεγονός ότι η αντίδραση των εταίρων μας υπήρξε θετική και με ενδιαφέρον. Υπολογίζουμε ότι μια τέτοια διάθεση θα επιτρέψει τη σύγκληση και πραγματοποίηση μιας Συνάντησης Κορυφής τετ-α-τετ, όταν φυσικά η επιδημιολογική κατάσταση βελτιωθεί και το επιτρέψει.